Di sed salên borî de, zimanê Kurdî li gelek deverên Kurdistanê rastî siyasetên qedexekirin, sînordarkirin û dûrxistina ji saziyên fermî û pergala perwerdehiyê hatiye. Ji qedexekirina bikaranîna Kurdî di dibistan û dezgehên fermî de, heta astengkirina weşan û çalakiyên çandî, ev siyaset bandoreke kûr li ser ziman, nasname û mafê perwerdehiya nifşên Kurd kiriye.Piştî damezrandina Komara Tirkiyê di sala 1923an de, di çarçoveya avakirina nasnameyeke neteweyî ya yekgirtî de, siyasetên asîmîlasyonê li dijî gelê Kurd zêde bûn. Zimanê Kurdî ji gelek saziyên fermî û perwerdehiyê hate dûrxistin û bikaranîna wê di qadên giştî de bi sînordarkirinên giran re rû bi rû ma.Piştî derbeya leşkerî ya sala 1980an, qedexeyên li ser zimanê Kurdî zêdetir bûn. Di sala 1983an de qanûnek hate derxistin ku bikaranîna zimanên ji bilî tirkî di hin qadên giştî de sînordar dikir. Ev qanûn di sala 1991an de hate betal kirin, lê astengiyên li pêşiya hînkirin û bikaranîna Kurdî bi tevahî ji holê neçûn.Li Sûriyê jî, ji nîveya sedsala borî ve, siyasetên erebîkirinê bandoreke girîng li ser ziman û nasnameya Kurdî kirin. Bikaranîna Kurdî di perwerdehiya fermî, çapemenî û hin qadên jiyana giştî de hate sînordarkirin. Her wiha, guherandina navên gelek gund û bajarên Kurdî û bicîhkirina navên erebî li şûna wan bû beşek ji van siyasetên.Di encama van sîyasetan de, gelek nifşên Kurd bêyî ku derfeta xwendin û nivîsandina bi zimanê xwe yê dayikê bibînin mezin bûn. Ev rewş ne tenê li ser asta zimanî, lê li ser veguhastina zanîn, çand û nasnameya dîrokî ya gelê Kurd jî bandor kir.Ji sala 2015an ve: Destpêka qonaxeke nû ya perwerdehiyê li RojavaPiştî destpêkirina rêveberiya xweser li Rojavayê Kurdistanê, perwerdehiya bi zimanê Kurdî ket qonaxeke nû. Di sala xwendinê ya 2015-2016an de, pergala nû ya perwerdehiyê bi armanca dayîna dersan bi zimanê dayikê dest pê kir.Di vê qonaxê de, zimanê Kurdî êdî tenê wekî mijareke dersê nehat dîtin, lê bû zimanê hînkirina gelek mijarên din jî. Xwendekarên Kurd dikaribûn bi Kurmancî bixwînin, binivîsin û dersên wekî matematîk, zanist, dîrok û erdnîgarî bi zimanê xwe fêr bibin.
Sed sal ji sînordarkirinê heta avakirina perwerdehiya bi Kurdî… Zimanê Kurdî li Bakur û Rojava di navbera pêngav û astengiyan de









