Wezîrê Derve yê Amerîka Marco Rubio got ku Washington di krîza bi Îranê re pêşketineke girîng bi dest xistiye, ev yek nîşan dide ku dibe di demjimêrên pêş de nûçeyên erênî yên derbarê Tengava Hormuzê û danûstandinên berdewam ên di navbera her du aliyan de derkevin holê.
Di civîneke çapemeniyê ya hevbeş de bi hevtayê xwe yê Hindî, Subrahmanyam Jaishankar re li New Delhiyê, Rubio zêde kir ku pêşketina di 48 demjimêrên borî de bi dest ketiye bi welatên Kendavê re hatiye hevrêzkirin.
Wî tekez kir ku armanca sereke ya Dewletên Yekbûyî pêşî li Îranê bigire ku çekek nuklerî bi dest bixe.
Wezîrê Amerîka tekez kir ku welatê wî dê nehêle ku Îran Tengava Hormuzê kontrol bike, kontrola rêyên avê yên navneteweyî wekî presedanek xeternak bi nav kir. Wî tekez kir ku pêwîstiya misogerkirina azadiya keştîvaniyê û pêşîgirtina li karanîna rêyên deryayî an jî qada hewayî wekî amûrek ji bo zexta siyasî an leşkerî heye.
Ji aliyê xwe ve, Wezîrê Derve yê Hindistanê ji bo derbaskirina aloziyên li herêmê banga diyalogê kir, girîngiya aramkirina bazarên enerjiyê û misogerkirina azadiya keştîvaniyê tekez kir. Ev gotinên Rubio piştî raporên li ser lihevkirineke demkî ya di navbera Washington û Tehranê de tên, ku dibe ku dirêjkirina agirbestê ya 60 rojî û vekirina Tengava Hormuzê ji bo keştîvaniyê, ligel destpêkirina rêyeke nû ya danûstandinê li ser bernameya nukleerî ya Îranê, di nav xwe de bigire.
Dezgehên medya yên Îranê, di nav de ajansa nûçeyan a Tasnim, jî agahî li ser pêşnûmeyeke lihevkirineke destpêkê belav kirine ku tê de berdana hin mal û milkên cemidî yên Îranê û rawestandina hin cezayên petrolê yên Amerîkî di dema danûstandinan de, di berdêla rêkeftinên têkildarî keştîvaniyê li Tengava Hormuzê û mijara nuklerî de, hene.
Li gorî agahiyên derketine holê, pêşniyar heyameke 30 rojî ji bo bicîhanîna tedbîrên têkildarî tengav û dorpêça deryayî, ji bilî heyameke 60 rojî ji bo danûstandinên nukleerî, li gel axaftina li ser lihevkirinên berfirehtir ên têkildarî kêmkirina rageşiyê li çend eniyên herêmî, dihewîne.
New York Times ji zarê rayedarên Amerîkî vegot ku dibêjin Îran di peymana ku ji hêla Trump ve hatî ragihandin de razî bûye ku dev ji depoya xwe ya uranyuma dewlemendkirî berde.
Wê her wiha got ku peymana pêşniyarkirî ji Tehran dixwaze ku depoya xwe ya uranyuma dewlemendkirî berde, û dawîkirina hûrgiliyên berdana uranyuma Îranê ji bo danûstandinên pêşerojê paş dixe.
