Di raporeke nû de, Ajansa Enerjiya Atomî ya Navnetewî hûrgiliyên derbarê cihekî neragihandî li parêzgeha Dêra Zorê eşkere kir, ku tê de got ku reaktoreke nukleerî di dema desthilatdariya Serokê berê yê Sûriyeyê Beşar Esed de di bin çêkirinê de bû.
Ajansê rave kir ku ew piştî wergirtina agahdariyên zêdetir ji rayedarên nû yên Sûriyeyê, wekî beşek ji hevkariya berdewam a derbarê çalakiyên nukleerî û materyalên berê yên li welêt de, kariye hejmarek pirsgirêkên mayî yên ku di salên dawî de derketine holê çareser bike.
Raport hebûna nêzîkî 73 ton uranyûm li cihekî din ê têkildar piştrast kir, di nav de nêzîkî 55 ton bi şiklê çîpên sotemeniyê, ku nîşan dide ku sotemeniya reaktorê li Sûriyê hatiye çêkirin.
Li gorî Associated Press, Sûriyeyê di dema desthilatdariya Esed de bernameyeke nukleerî ya mezin û neragihandî bi rê ve bir, ku tê de reaktoreke nukleerî li parêzgeha Dêra Zorê li rojhilatê Sûriyeyê jî hebû. Raportên berê nîşan didan ku reaktor bi alîkariya Koreya Bakur hatiye çêkirin. Raportê destnîşan kir ku hemû materyalên nukleerî yên hatine keşifkirin niha di bin prosedurên kontrolkirin û çavdêriya Ajansa Enerjiya Atomî ya Navneteweyî (IAEA) de ne, û rayedarên Sûriyeyê piştrast kirine ku ew ê di nav welêt de bimînin.
IAEA zêde kir ku rayedarên berê yên Sûriyeyê di raporên têrker ên hejmarek materyal, tesîs û çalakiyên nukleerî de nekarîne rapor bikin, ku ev yek bû sedema pirsên berdewam ên li ser xwezaya bernameya nukleerî ya Sûriyê.
Berevajî vê, IAEA pesnê rayedarên nû yên Sûriyeyê da ji bo hevkariya wan û şefafiyeta wan di peydakirina agahdariyê û alîkariya wan de di eşkerekirina çalakiyên berê û materyalên mayî de. Wê piştrast kir ku Şamê bi peydakirina raporên hesabkirina materyalên nukleerî û agahdariya sêwirana pêwîst ji bo tesîsên têkildar ji IAEA re gav avêtine da ku rewşê rast bike.
Doza tesîsa nukleerî ya li Dêra Zorê vedigere sala 2007an, dema ku Îsraîlê ew cih di êrîşeke hewayî de wêran kir, piştî ku hebûna wê berî wê bi eşkereyî nediyar bû.
