Bi firehbûna xwepêşandanên gel li Îranê hişiyariya ewlehiyê zêde bûn
Îsraîl rewşa bilez li Îranê dişopîne, di nav berferhebûna xwepêşandanên gel û bilindbûna asta aloziya hundirîn de. Ev yek bûye sedema hişyariya ewlehiyê di nav saziyên ewlehiya Îsraîlê de, bi îhtîmaliya zêdebûna aloziyên herêmî yên nepêşbînîkirî.
Çavkaniyên ewlehiyê yên Îsraîlê ragihandin ku di rojên dawî de nîqaş li ser çend senaryoyên gengaz di ronahiya xwepêşandanên berdewam ên li Îranê de hatine kirin. Li gorî van çavkaniyan, Serfermandarê Giştî yê Îsraîlê rêwerz daye ku asta amadebûn û amadekariyê ji bo rûbirûbûna her pêşketinên ji nişka ve li eniyên cûda, di nav de eniya Îranê, bilind kiriye, bi spartina dersên ji bûyerên 7ê Cotmehê hatine girtin.
Di vê çarçoveyê de, rayedarên ewlehiyê yên Îsraîlê wezîr û siyasetmedaran hişyar kirine ku li hember rewşa navxweyî ya Îranê daxuyaniyên giştî nedin, bi îdiaya ku her helwestek nebaş dikare bibe sedema zêdebûna aloziyên herêmî û bibe sedema aloziyek nexwestî. Çavkaniyek ewlehiyê got, “Pêvajo hesas e, her daxuyaniyek siyasî dibe ku bandorên ewlehiyê bike.”
Hişyariyên navneteweyî û bertekên Îranê
Li ser asta navneteweyî, Dewletên Yekbûyî yên Amerîka ketiye nav bûyrê, Serok Amerîka Donald Trump hişyariyek da rayedarên Îranê û îhtîmala destwerdanê ger bikaranîna tundûtûjiyê li dijî xwepêşanderan berdewam bibe, kir. Rayedarên Îranî Washington, bi destwerdana karûbarên navxweyî yên welêt, tawanbar kirin û hişyarî dan ku daxuyaniyên wiha dikarin bibin sedema alozî û bê aramiyê zêde.
Pêşketinên li ser erdê li Îranê
Li ser erdê, Îran di roja şeşemîn a xwepêşandanên ku ji ber xirabûna şert û mercên jiyanê, bilindbûna bihayan û kêmbûna nirxa diravê herêmî dest pê kirine, dijî. Li gorî raporên medyayê, pevçûnên di navbera xwepêşanderan û hêzên ewlehiyê de bûne sedema mirin, birîndarbûn û bi dehan girtinan, xwepêşandan li dehan bajar û herêman, di nav de Tehran û bajarên din ên parêzgehê belav bûne.
Her çend pêla xwepêşandanên heyî negihîştiye asta xwepêşandanên berê, nemaze yên ku piştî mirina Mehsa Emînî di sala 2012an de hatin, bi berfirehbûnek erdnîgarî ya girîng û zêdebûna gav bi gav di tundiya dirûşmeyan û pevçûnan de, tê xuya kirin.
Dirûşmên hêrsa gelêrî nîşan didin
Vîdyoyên li ser medya civakî belav bûn, cûrbecûriya dirûşmên ku ji hêla xwepêşanderan ve dihatin gotin nîşan dan, daxwazên aborî bi dirûşmên siyasî yên ku polîtîkayên navxweyî û derveyî yên rêjîmê red dike tevlihev kirin.
Di nav dirûşmên berbiçav de ev hebûn: “Ne Xeza û ne jî Lubnan, giyana min ji bo Îranê ye,” ku redkirina xerckirina çavkaniyan li ser polîtîkayên derveyî di nav krîza aborî de nîşan dide. Dirûşmên din jî hevgirtin û şikandina astengiya tirsê handan dikirin, wek: “Na ji tirsê re, em hemî bi hev re ne,” û “Azadî, azadî, azadî.”
Metirsiyên Herêmî
Beramberî vê, rayedarên Îranî hewl didin ku Dewletên Yekbûyî û Îsraîlê bi xwepêşandanan sûcdar bikin, îdia dikin ku ew beşek ji komployek biyanî ne, ji bo bê aramiya herêmê. Welatên herêmê, di nav de welatên Kendavê, bi baldarî pêşketinên li Îranê dişopînin, di nav tirsên ku rêjîm dibe ku serî li aloziya derveyî bide, da ku balê ji krîza xwe ya navxweyî dûr bixe di demekê de ku wekî yek ji herî hesas li Rojhilata Navîn tê binav kirin.
