Zilamên Esed li ku ne? Çavkaniyên Lubnanî hin navan eşkere dikin.
Nêzîkî mehek berî salvegera yekema hilweşîna rejîma berê ya Sûriyê, pirs li ser çarenûsa berpirsên payebilind ên ku navên wan bi sûcên li dijî Sûriyê hatine kirin ve girêdayî ne, çawa ew reviyan û bê şop winda bûn, berdewam dikin.
Di hefteyên dawî de, Lubnan ji bo çend ji van berpirsan wekî cihekî sereke derketiye holê, nemaze piştî ku CNN eşkere kir ku Generalê berê yê Sûriyê Besam el-Hesen, ku bi hilweşîna rejîmê di 8ê berfenbara 2014an de ji welêt reviya, li Beyrûtê ye.
Memlûk, Mehla û Dalla ber bi Moskowê ve
Çavkaniyên agahdar ji” Al-Arabiya.net/Al-Hadath.net” re axivîn eşkere kirin ku di nav kesên ku Lubnanê wekî “xalek transit” bikar anîne da ku bigihîjin Rûsya de Elî Memlûk, rêveberê teqawîtbûyî yê Ewlekariya Niştimanî, General Mihemed Mehla, serokê berê yê Îstîxbarata Leşkerî û Xiyaz Dalla, berpirsekî navdar ê Firqeya Çaremîn a Mahêr el-Esed hene. Her sêyan piştî hilweşîna rejîmê karîbûn ji Beyrûtê derkevin û biçin Moskowê.
Ber Îranê bi rêya Lubnanê
Çavkaniyan destnîşan kirin ku Ebdul Selam Mehmûd, serokê şaxa lêpirsînê ya Rêveberiya Îstîxbarata Hêza Hewayî, ji Sûriyê reviyaye Lubnanê û ji wir jî reviyaye Îranê.
Di derbarê Emîd Elî Dahêr de, di nivîsgeha Kifah Melhem (serokê berê yê Buroya Ewlekariya Neteweyî) de dixebitî, li gorî heman çavkaniyan, ew hîn jî li herêmeke Çiyayê Lubnanê dijî.
Daxwaza Dadweriya Fransî
Di pêşveçûnek girîng de, Dozgeriya Giştî ya Lubnanê daxwazek dadwerî ya Fransayê wergirt ku navên sê kesayetiyên navdar ên rejîma berê ya Sûriyê dihewîne: General Cemîl Hesen, serokê berê yê Îstîxbarata Hêza Hewayî; Elî Memlûk; û Ebdul Selam Mehmûd.
Rayedarên Fransayê daxwaz kirin ku aliyê Lubnanê cihê wan lêkolîn bike û heke hebûna wan li ser axa Lubnanê were piştrast kirin, wan radestî Parîsê bike. Cemîl el-Hesen û Mehmûd li Lubnanê
Analîstê siyasî Nîdal el-Seb’i di hevpeyvînekê de bi “Al-Arabiya.net/Al-Hadath.net” re pêşniyar kir ku Cemîl el-Hesen û Ebdul Selam Mehmûd hîn jî li Lubnanê ne. Wî destnîşan kir ku Interpol hefteyek piştî hilweşîna rejîmê rayedarên Lubnanî agahdar kiriye ku nêzîkî 30 efserên Sûrî, di nav de el-Hesen û Mehmûd, li Lubnanê ne, bi taybetî daxwaza radestkirina el-Hesen bo Dewletên Yekbûyî yên Amerîka kiriye.
El-Seb’i zêde kir ku daxwaza dawî ya Fransaya ji bo alîkariyê piştrast dike ku Parîs xwediyê “agahiyên rast û hejmarên têlefonê yên Lubnanî ye ku ji hêla el-Hesen û Mehmûd ve ji bo ragihandinê têne bikar anîn”, ev yek teoriya hebûna wan li Lubnanê xurt dike.
Malbata Memlûk û Veberhênan li Beyrûtê
El-Sab’i destnîşan kir ku malbata birayê Elî Memlûk li Beyrûtê dijî û li paytexta Lubnanê veberhênanên xwe hene. Wî destnîşan kir ku birayê Memlûk li Nexweşxaneya Zanîngeha Amerîkî li Beyrûtê ji ber penceşêrê tê dermankirin.
El-Hesen û Dosya Austin Tice
Derbarê General Besam el-Hesen de, bi çavdêriya êrîşên kîmyewî û revandina rojnamevanê Amerîkî Austin Tice tê tawanbarkirin, el-Sab’i got ku el-Hesen bi alîkariya rayedarên Îranî ji Lubnanê derketiye û berê xwe daye Îranê berî ku paşê vegere Beyrûtê, li wir ji hêla tîmek ewlehiyê ya Amerîkî ve hatiye lêpirsînkirin.
Wî zêde kir ku el-Hesen agahî li ser kuştina Tice daye Amerîkiyan û wan agahdar kiriye ku biryara kuştina wî rasterast ji Beşar el-Esed hatiye.
Rûniştinên Yasayî Tevî Înkarkirinê
Ji aliyê xwe ve, çalakvan û rojnamevana Sûrî Eliya Mansûr ji “Al-Arabiya.net/Al-Hadath.net” re got ku “hejmarek berpirsên rejîma berê hîn jî li Lubnanê ne û xwedî mafê rûniştina yasayî ne, tevî înkarkirina fermî ya Lubnanê.”
Wê zêde kir ku kaosa ewlehiyê ya bi hilweşîna rejîmê re çêbû, rê da van kesan ku birevin Lubnanê “bi alîkariya hin ajansên ewlehiyê yên Lubnanê”, wekî ku wê got.
