Koşka Spî di şerekî ji bo betalkirina Qanûna Qeyser de bi Kongreyê re rû bi rû ye

Koşka Spî zextên xwe yên li ser Kongreyê ji bo betalkirina cezayên mayî yên li ser Sûriyê zêde dike, û hişyarî dide ku domandina wan dikare hikûmeta veguhêz a li Sûriyê, ku rêveberiya Trump wekî kevirê bingehîn ê stratejiya xwe ya herêmî ya berfireh dibîne, têk bibe.

Nêzîkî salek piştî ku serhildana nişkûve ya bi serokatiya Ehmed el-Şar’i rejîma berê hilweşand, Trump fermanek rêveberiyê derxist ku piraniya cezayên Amerîkî betal dike, soza xwe ya Gulanê bicîh tîne ku piştî zêdetirî deh salan şerê navxweyî ku 90% ji miletê xistiye nav xizaniyê, “derfetek dide Sûriyê ku vegere”. Lê belê, cezayên herî dijwar, ku di bin Qanûna Parastina Sivîl a Sûriya Qeyser de hatine sepandin, hîn jî di meriyetê de ne, ji ber ku rakirina wan hewceyê pejirandina Kongreyê ye.

Qanûna Qeyser: Di Navbera Sembolîzma Exlaqî û Astengiya Aborî de

Qanûna Qeyser, ku navê xwe ji reviyayê Sûrî yê ku wêneyên ku wehşetên rejîma berê belge dikin derxistiye, girtiye, armanc dike ku bi cezakirina kesên ku piştgirî didin leşkerî û pîşesaziyên wê yên sereke, çembera darayî ya li ser hikûmeta Sûrî teng bike. Her çend rêveberiya Trump 180 roj cezayê demkî da û pêkanîna qanûnê rawestand jî, pispor bawer dikin ku tenê betalkirina daîmî dê baweriya veberhênerên navneteweyî vegerîne.

Di postek dirêj de li ser platforma X, nûnerê Dewletên Yekbûyî yên Amerîka yê li Sûriyê Tom Barak qanûn wekî “rejîmek cezayan ku armanca xwe ya exlaqî li dijî Esed pêk anî, lê niha neteweyek ku hewl dide ji kavilan rabe dixeniqîne” bi nav kir, û banga “destpêkirina yek ji girîngtirîn hewldanên ji nû ve avakirina piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn ê Ewropayê” kir.

Çalakiyên Dijwar li Kongresê

Li gorî çavkaniyek kongreyê ku bi Al-Monitor re axiviye, rayedarên Qesra Spî, Wezareta Derve û Xezîneyê “di daxwaza xwe de ku Kongres Qanûna Sezar bi tevahî û daîmî betal bike pir zelal bûne.” Çavkaniyê zêde kir ku Barak bi hejmarek qanûndanêrên payebilind ên Komarî re di têkiliyê de ye da ku piştgiriyê ji bo vê nêzîkatiyê bi dest bixe.

Lê belê, guman hîn jî di derbarê hikûmeta Şeri de, ku di Tîrmeha borî de hate damezrandin, de heye. Komîteya Xizmetên Darayî ya Meclisê li ser pêşnûmeqanûnek ku ji hêla Nûnerê Komarî Mike Lawler ve hatî pêşkêş kirin deng da, ku pêşketinê di şerê li dijî bazirganiya madeya hişbirê û parastina kêmneteweyan de berî rakirina cezayan hewce dike. Tevî dijberiya piraniya Demokratan, dengdan bi dabeşbûnên di nav her du partiyan de hate nîşankirin.

Hevrêziyek Nû di Nav Partiyan de

Hewldanên ji bo betalkirina cezayan komek qanûndanêrên neçaverêkirî ji her du partiyan yek kiriye. Senatora Demokrat Jeanne Shaheen û Nûnerê Komarî Joe Wilson di Kongresê de pêşengiya hewldanên ji bo betalkirina qanûnê kirine.

Rêxistinên Sûrî-Amerîkî yên ku di destpêkê de piştgirî dan qanûnê jî tevlî kampanya ku banga betalkirina wê dike bûne. “Ji Qeyser bi xwe bigire heta malbatên qurbaniyên ku wêneyên wan derketine holê, her kes daxwaza betalkirina qanûnê dike,” got Moaz Moustafa, rêveberê cîbicîkirina Hêza Kar a Awarte ya Sûriyê li Washingtonê.

Di heman demê de, hin komên alîgirê Îsraîlê li Washingtonê berdewam dikin ku zextê li ser parastina cezayên li dijî tiştê ku ew wekî “dewletek ku ji bo Îsraîlê û kêmneteweyên wê gefek potansiyel çêdike” dibînin.

Li gorî çavkaniyên agahdar, rayedarên payebilind ên Îsraîlê, di nav de Ron Dermer, alîkarê nêzîk ê Serokwezîr Benjamin Netanyahu, bi qanûndanêrên Amerîkî re têkilî danîne û ji wan xwestine ku qanûnê di meriyetê de bihêlin.

Şerê “Destûrdayîna Parastinê”

Di guhertoya herî dawî ya Qanûna Destûrdayîna Parastina Neteweyî de, Senatoyê guherînek ku ji hêla Şahîn ve hatî pêşkêş kirin, da ku Qanûna Qeyser betal bike, tê de kir, di heman demê de Senator Lindsey Graham guherînek din lê zêde kir ku ji serok dixwaze her şeş mehan carekê piştrast bike ku hikûmeta Sûriyê bi şertên taybetî re tevdigere, di nav de dûrketina ji her çalakiyek leşkerî li dijî Îsraîlê û derxistina şervanên biyanî.

Karbidestekî rêveberiya Trump îdîa dike ku “parastina van mercan dê veberhêneran tevlihev bike û şansên Sûriyê yên ji bo başbûnek aborî ya tevahî têk bibe.”

Tê texmînkirin ku danûstandinên di navbera Senat û Meclisa Nûneran de ji bo amadekirina guhertoya dawî ya pêşnûmeqanûna parastinê dest pê bikin, ku dê berî dawiya salê ji bo îmzekirinê ji Trump re were şandin.