Li herêma Kendavê û Tengava Hurmuzê, di nav danûstandina tewanbarî û êrîşan di navbera Dewletên Yekbûyî û Îranê de û hişyariyên navneteweyî û bangên ji bo kêmkirina aloziyê û vegera ser rêya dîplomatîk de, rageşî zêde dibe.
Medya Îranê ji çavkaniyên leşkerî vegot ku pênc sivîl dema ku hêzên Amerîkî du keştiyên sivîl ên ku ji bendera Xasibê ya Omanê ber bi beravên Îranê ve bar dikirin hedef girtin, hatin kuştin. Çavkaniyan piştrast kirin ku qurbanî ne endamên Pasdarên Şoreşa Îranê bûn.
Ajansa Nûçeyan a nîv-fermî ya Mehr ragihand ku li bendera Dayêr a li parêzgeha Buşehrê, li başûrê Îranê, agir li çar keştiyên bazirganî ket û got ku agirkuj dixebitin da ku agir kontrol bikin û sedema wê hîn ne diyar e.
Di vê navberê de, Dewletên Yekbûyî ragihand ku hejmarek keştiyên biçûk ên Îranî wêran kirine, ku wan wekî gefên li ser rêwîtiyê li Tengava Hurmuzê bi nav kir. Serokê Amerîka Donald Trump diyar kir ku hêzên Amerîka di operasyonên li herêmê de “gelek keştî bin av kirine” û dijberiya xwe ya li hember hebûna çekên nuklerî yên Îranê dubare kir. Ev yek bi zêdebûna aloziyan re hevdem bû, ji ber ku Îmarat ragihand ku ew rastî êrîşên mûşekî û dronan hatiye, ku dibêjin ji Îranê hatine û tesîsên di nav de santralek enerjiyê li mîrnişîniya Fucêrayê jî hene hedef girtine. Di encama êrîşan de birîndar bûn û Ebû Dabî wan wekî “zêdebûna xeternak” bi nav kir.
Hindistanê jî hedefgirtina keştiyan li nêzî Tengava Hurmuz şermezar kir û bang kir ku azadiya keştîvaniyê were garantîkirin.
Di vê çarçoveyê de, X-Marine, dabînkerê daneyên deryayî, ragihand ku ji ber aloziyan zêdetirî 900 keştî li herêma Kendavê asê mane. Di vê navberê de, hin şîrketên barkêşiyê yên navneteweyî, di nav de “Mêrsk”, dest bi rêwîtiyên bi rêya Tengava Hurmuz bi eskortên leşkerî yên Amerîka kirin.
Ji hêla siyasî ve, rêberên Ewropî û Ereb bangên xwe ji bo kêmkirina aloziyê nû kirin. Serokwezîrê Alman Friedrich Merz rewş wekî “dîlê rageşiyê” bi nav kir, di heman demê de Serokkomarê Fransayê Emmanuel Macron êrîşên li ser Îmaratên Yekbûyî yên Erebî “nepejirandî” bi nav kir û Serokwezîrê Brîtanya Keir Starmer jî daxwaza rawestandina yekser ya rageşiyê kir.
Erebistana Siûdî jî daxwaza tedbîrên dîplomatîk ên bilez kir, da ku rê li ber xirabûna bêtir bigire, di demekê de ku bazarên petrolê ji ber tirsa berfirehbûna pevçûnek ji sedî pênc zêdetir zêde bûn.
