Şirketên Tirkî Tevî Qedexeya Navneteweyî Di Bazirganiya Çek û Zêr
ji Sûdanê de Têkildar in
Raporek ku ji hêla The Washington Post ve hatî weşandin eşkere kir ku şirketên Tirkî di dabînkirina çek û alavên leşkerî ji her du aliyên şerê li Sûdanê re de beşdar in. Di heman demê de, şirketên din berdewam dikin ku zêrê Sûdanê ji Tirkiyê re peyda bikin, tevî cezayên ku li ser bazirganiya çekan bi Xartûmê re hatine sepandin.
Li gorî raporê, ku di Adara 2025an de hatî weşandin, Tirkiyê di şerê navxweyî yê Sûdanê de, ji du salan zêdetir berdewam dike, roleke dualî dilîze. Ew di bin navê “navbeynkariya ji bo aştiyê” de çekan difiroşe her du aliyan, di heman demê de zêrê Sûdanê bi rêya “Ahlatçi Holding”, girûpeke bazirganiyê mezin a Tirkî ya li bajarê Çorumê, hewirdarkirin dike.
Rapor destnîşan kir ku Baykar ya berevaniyê, ku xwediyê malbata Selçuk Bayraktar, zavayê Serokkomarê Tirkiyê Recep Tayip Erdogan e, di sala 2023an de peymanek 120 milyon dolarî bi artêşa Sûdanê re îmze kir da ku heşt dronên TB2 û bi sedan mûşekan peyda bike, tevî qedexeya çekan a berdewam li ser Sûdanê.
Rojnameyê ragihand ku karmendên şîrketa Baykar ji bo çavdêriya xebitandina dronan çûne Sûdanê, di heman demê de şîrketeke din a Tirkî, Arca Defense, têkiliyên karsaziyê bi Hêzên Piştgiriya Lezgîn yên ji hêla Mohamed Hamdan Deqilo (Himêdetî) ve têne rêvebirin re didomîne û alavên leşkerî dide wan, li gorî belgeyên ku rojnameyê got ku wê lêkolîn kiriye.
Di beramberî vê de, şîrketên Tirkî di bazirganiya zêr, sifir û metalên hêja ji Sûdanê de danûstandinên baştirîn distînin. Mînakî, Ahlatçi Holding mîqdarên zêrê Sûdanê ji bo rafînerî û hinardekirinê vediguhezîne Tirkiyê, raporê diyar kir.
Ahlatçi Holding kokên xwe vedigere salên 1980-an dema ku ew wekî şîrketeke biçûk a zêrfiroşan dest pê kir berî ku bibe yek ji mezintirîn şîrketên bazirganiya zêr û enerjiyê yên Tirkiyê. Her wiha di sala 2019an de di veguhestina zêr ji Venezuelayê bo Tirkiyê de roleke wekhev lîst. Ev rapor di demekê de tê ku şerê di navbera artêşa Sûdanê, bi serokatiya Abdel Fatah el-Burhan, û Hêzên Piştgiriya Lezgîn de, ku ji Nîsana 2023an vir ve berdewam dike, berdewam dike. Li gorî texmînên NY, di encama şer de zêdetirî 150,000 kes mirin û zêdetirî 12 milyon kes jî koçber bûn.
