Bandorên serweriya Tirkiyê û Rûsya li Sûriyê wekî ku El-Şeybanî eşkere dike

Wezîrê Derve yê Sûriyê û Koçberên di Hikûmeta Veguhêz a Sûriyê de, Esed Hesen El-Şeybanî, roja Şemiyê 18ê Cotmehê ragihand, ku Sûriyê bi Rûsya re li ser baregehên leşkerî yên Rûsî li welêt danûstandinan dike, û dixwaze bi Îsraîlê re peymanek ewlehiyê îmze bike ku metersiyên wê yên ewlehiyê çareser bike bê ku tu santîmetreyek ji axa Sûriyê bide. Di civîna Moskowê de, aliyên Sûrî û Rûsî li ser hemî mijaran, di nav de çarenûsa Serokê berê Beşar El-Esed û serbazên berê yên artêşa Sûriyê yên ku reviyane, û her wiha têkiliyên pêşerojê û perspektîfên hevkariyê ger xalên nakokî werin çareser kirin, nîqaş bikin.
Di derbarê Îsraîlê de, El-Şeybanî rave kir ku armanca Sûriyê ew e ku bigihîje peymanek ewlehiyê ku rêzê li serweriya wê bigire û metersiyên ewlehiyê yên Îsraîlê çareser bike. Wî pabendbûna xwe ya vekişîna hêzên Îsraîlê heta 8ê Kanûnê piştrast kir, di heman demê de ji bo kêmkirina rageşiyê dixebite, da ku piştgiriyê bide pêvajoya ji nû ve avakirin û aramiyê.
Derbarê Hêzên Sûriya Demokratîk de, El-Şeybanî destnîşan kir ku nebûna wan di saziyên dewletê de parçebûnê kûrtir dike, û banga hevkariya bilez bi wan re kir da ku yekîtiya welêt were misogerkirin û êşa sivîlan bi dawî bibe. Wî her wiha nirxand ku bakur û rojhilatê Sûriyê derfeteke dîrokî heye ku bibe beşek çalak a qonaxa heyî, û hişyarî da ku negihîştina rêkeftinekê bi hêzan re dê berjewendiyên sivîlan û vegera koçberan asteng bike. Wî tekez kir ku hevkariya bi wan re li gorî peymana 10ê Adarê girîng e, di heman demê de her cûre parçebûn an federalîzmê red kir.
Derbarê Parêzgeha Siwêda de, El-Şeybanî bûyerên dawî wekî “birînek Sûriyê” bi nav kir, û tekez kir ku hikûmet ev rewş hilbijartiye û komîteyek pispor li ser vê rewşê lêkolîn dike. Wî bang li elît û alimên olî kir ku ji bo derbaskirina pirsgirêkê û çareserkirina wê ji perspektîfek neteweyî bixebitin, tevî ku ew veguheriye pirsgirêkek navneteweyî.
Di derbarê têkiliyên bi Lubnanê re, El-Şeybanî tekez kir ku pirsgirêka penaberên Sûriyê barekî duqat hem li ser Sûriyê û hem jî Lubnanê daniye. Wî tekez kir ku hikûmet ji bo misogerkirina vegera bi rûmet a penaberan, ji bilî şopandina pirsgirêkên girtiyên Sûriyê di çarçoveya prosedurî ya hikûmeta veguhêz de, pabendbûna hikûmetê ji bo misogerkirina vegera bi rûmet a penaberan, tekez kir.
Di derbarê têkiliyên bi Rûsya re, El-Şeybanî destnîşan kir ku Rûsya di trajediya Sûriyê de şirîkê rejîma berê bû, û peymanên berê li bendê ne, û di navbera her du aliyan de ti peymanên nû nehatine îmzekirin.
Ji perspektîfeke analîtîk ve, daxuyaniyên El-Şeybanî dijberiya wî ya li hember helwestên Ehmed El-Şar’i di serdana wî ya Moskow û hevdîtina wî ya bi Putîn re nîşan didin, bi taybetî di derbarê parastina baregehên leşkerî yên Rûsya û peyman û veberhênanên berê yên di bin rejîma berê de.
Agahî nîşan didin ku bandora Tirkiyê li ser hikûmeta veguhêz a Sûriyê, ku ji hêla Ehmed El-Şar’i ve tê rêvebirin, ji rêwerzên sade derbas bûye û biryarên pratîkî ji bo sînordarkirina berfirehbûna bandora Rûsya li welêt jî di nav xwe de digire. Ev di çarçoveya soza Serokkomarê Tirkiyê Recep Tayip Erdogan a ji Serokê Amerîka Donald Trump re ku kirîna petrola Rûsya rawestîne û bi petrola Amerîkî biguhezîne de tê. Ev dînamîk nîşan didin ku dibe ku pevçûnek kûrtir di navbera Tirkiyê û Rûsya de çêbibe, dibe ku axa Sûriyê veguherîne qadeke ji bo zêdebûna bandora hevbeş.



