Fermana Girtinê Bê hebûna Beşar Esed ji bo Bûyerên Dera yên 2011an
Li gorî SANA, Dadwerê Lêpirsînê yê Heftemîn li Şamê, Tewfîq Elî, fermana girtinê bê hebûna Serokê Berê Beşar Esed, têkildarî bûyerên Dera yên ku di 23ê Mijdara 2011an de qewimîn, da.
Dadwer Elî rave kir ku ferman sûcên kuştina bi zanebûn, îşkenceya ku bûye sedema mirinê û bêparhiştina ji azadiyê dihewîne. Wî destnîşan kir ku biryara dadwerî dihêle ku ferman bi riya Interpolê were belavkirin û doz li seranserê cîhanê were şopandin. Wî zêde kir ku ev tedbîr li ser bingeha dozek ji hêla malbatên qurbaniyên bûyerên Dera ve hatiye vekirin e, û tekez kir ku “prosedûrên qanûnî ji bo darizandina sûcdarên ku bi rejîma berê ve girêdayî ne berdewam dikin.”
Bûyerên Dera yên 2011an
Bûyerên Dera yên 2011an bûn çirûska ku şoreşa Sûriyê li dijî rejîma Beşar Esed pêxist. Di Adara wê salê de, zarokên li Dera li ser dîwarên dibistanên xwe sloganên dijî rejîmê nivîsandin, ev jî bû sedema girtin û îşkencekirina wan ji aliyê hêzên ewlehiyê ve. Ev yek niştecihan hêrs kir û xwepêşandanên aştiyane bi daxwaza berdana girtiyan û reformên siyasî dest pê kirin.
Ev xwepêşandan ji aliyê rejîmê ve rastî cewsandinên tund hatin, hêzên ewlehî û leşkerî ji bo belavkirina xwepêşanderan hêzek zêde bi kar anîn, ku di encamê de gelek mirin û birîndar bûn. Ev cewsandin bû sedem ku xwepêşandan li bajarên cûda yên Sûriyê belav bibin, û daxwaz ji reforman ber bi hilweşandina rejîmê ve çûn. Ev yek destpêka tevgereke gelêrî nîşan da ku paşê veguherî pevçûneke çekdarî û bû sedema destpêkirina Şerê Navxweyî yê Sûriyê, ku bandorek girîng li ser rewşa siyasî û mirovî ya li welêt kiriye.
Revîna Esed
Di 8ê Kanûna Pêşîn a 2024an de, piştî ku artêşa Sûriyê hilweşiya û ji çeperên xwe yên leşkerî vekişiya, rejîma Beşar Esed ji nişka ve hilweşiya, û ew neçar ma bireve Rûsya. Di dîmenek dramatîk de ku li ser televîzyona dewleta Sûriyê hate weşandin, opozîsyonê kontrola xwe li tevahî Şamê ragihand, û dawî li zêdetirî pênc dehsalan desthilatdariya malbata Esed anî.
