BM: Eski rejimin düşüşünden bu yana yüzlerce Suriyeli öldürüldü
Birleşmiş Milletler, Suriye geçici hükümetinin önceki ihlalleri ele almak için attığı adımların “adalet ve istikrara doğru uzun bir yolun başlangıcı” olduğunu belirterek, eski rejimin yaklaşık bir yıl önce düşmesinden bu yana yüzlerce Suriyelinin öldürüldüğünü açıkladı.
Dün yayımlanan rapora göre Suriye, rejimin düşüşünün birinci yıl dönümünü anmaya hazırlanırken, geçici hükümetin geçiş dönemi adaleti ve kayıplarla ilgili ulusal kurumlar ile sahil ve Süveyde’deki şiddet olayları için soruşturma komisyonları kurmasına rağmen ihlaller sürüyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Semîn el-Hıytan, örgütün hâlâ “yargısız infazlar, keyfi öldürmeler ve adam kaçırmalar” gibi rejime yakın olduğu düşünülen kişi ve grupları hedef alan “dehşet verici” vakalar aldığını söyledi. El-Hıytan, yüzlerce kişinin ateşli silahlar, bıçaklar ve taşlarla öldürüldüğünü; ayrıca bombardıman ve el bombaları nedeniyle de can kayıpları olduğunu belirtti.
Rapora göre bu ihlaller “geçici otoriteye bağlı güvenlik güçleri ve onlara yakın gruplar, eski hükümetle bağlantılı unsurlar, yerel silahlı gruplar ve kimliği belirsiz kişiler” gibi çeşitli taraflara atfediliyor; ayrıca savaş kalıntısı patlayıcılar nedeniyle yaşanan ölümler de bulunuyor.
BM ayrıca cinsel şiddet, keyfi gözaltı, yağma, evlerin yıkımı, zorla tahliye ve mülklere el koyma gibi ihlallerin yanı sıra ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma hakkına yönelik kısıtlamaları da belgeledi. Rapora göre bu ihlaller özellikle Alevileri, Dürzileri, Hristiyanları ve Bedevileri etkiledi; örgüt, çevrimiçi ve kamusal alanlarda “nefret söyleminin yükseldiğini” vurguladı.
Eski silahlı grupların yeni güvenlik güçlerine entegrasyonuna ilişkin konuşan el-Hıytan, sürecin “aceleyle ve insan hakları standartlarına dayalı bir tarama yapılmadan” gerçekleştiğini, güvenlik sektörünün reformunun “uluslararası hukukta ciddi ihlaller yapan kişilerin entegre edilmesini önlemek için zorunlu” olduğunu söyledi.
BM, tüm geçmiş ve mevcut ihlallerin bağımsız ve şeffaf şekilde soruşturulmasının ve sorumluların hesap vermesinin önemini vurguladı. İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Suriyeli yetkilileri bu ihlallerin kök nedenlerini ele almaya çağırarak “hesap verebilirlik, adalet, barış ve güvenliğin tüm Suriyeliler için geçiş sürecinin başarısı ve mağdurların tazminat hakkı açısından temel koşullar olduğunu” ifade etti.
Raporda ayrıca İsrail’in geçen yıl boyunca devam eden askerî operasyonlarına, aralarında Şam yakınlarında düzenlenen bir operasyonun da bulunduğu sivil kayıplara yol açan yeni toprak işgallerine, gözaltılara ve geniş çaplı ev aramalarına dikkat çekildi.
