Suriye ve Türkiye Adana Anlaşması’nın Kapsamını Genişletiyor
ANKARA – Türkiye ile Suriye, Ekim 1998’de imzalanan Adana Anlaşması’nı genişletmek için müzakereler yürütüyor. 1998’de imzalanan anlaşma, PKK lideri Abdullah Öcalan’ın Suriye’den çıkışını öngörmüş ve iki ülke arasındaki olası askeri krizi önlemişti.
Müzakerelerin İçeriği
Bloomberg’in özel kaynaklarına göre, görüşmelerde Suriye’ye zırhlı araçlar, insansız hava araçları ve hava savunma sistemleri sağlanması, karşılığında Türk ordusunun kuzey Suriye’de ilerleyebileceği derinliğin 5 kilometreden 30 kilometreye çıkarılması gündemde. Bu derinlik, 2019 sonlarında ABD-Türkiye arasında oluşturulan güvenli bölge ile paralellik taşıyor. Ankara, İsrail’in müdahalelerinden dolayı Suriye derinliklerine üs yerleştirmekten kaçınıyor.
Siyasi Gelişmeler ve Müzakereler
Suriye Demokratik Güçleri (SDG): YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu ve Ankara’nın PKK bağlantıları nedeniyle hassasiyetler.
Abdullah Öcalan: Öcalan’ın geçmişte Suriye’deki konumu, Türkiye ile müzakereleri ve 1998’deki anlaşmanın rolü.
Bölgesel Güvenlik ve Sınır Derinliği: Türk ordusunun kuzey Suriye’de hareket alanının artırılması ve bölgedeki güç dengeleri.
Tarihsel Arka Plan
1980’lerde Öcalan, Suriye tarafından ağırlanmış, PKK faaliyetleri Suriye topraklarından yürütülmüştü. 1998’de Türkiye, Öcalan’ın teslim edilmemesi durumunda askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, Mısır arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucu Öcalan 8 Ekim 1998’de Suriye’den ayrılmıştır. Öcalan, Yunanistan, Rusya ve İtalya üzerinden Şubat 1999’da Türkiye tarafından yakalanmış ve hapse konmuştur.
Adana Anlaşması’nın Sonuçları ve Yeniden Canlanması
İki ülke arasındaki ilişkiler iyileşti.
PKK militanları Türkiye’ye teslim edildi.
2011’de Suriye iç savaşı nedeniyle geçici olarak askıya alındı, 2012’de ilişkiler durdu.
2017’den itibaren Rusya aracılığıyla anlaşmayı canlandırma girişimleri oldu; ancak Suriye yönetimi Türk birliklerinin derinliğini artırmasına izin vermedi.
2024 sonrası yeniden başlayan müzakerelerde askeri iş birliği ve güncellenmiş Adana Anlaşması gündemdedir. Bu süreç, SDG ile görüşmeler, Türkiye-İsrail rekabeti ve Suriye-Rusya müzakereleri ile eş zamanlı yürütülmekte olup, kuzey Suriye’deki güç dengelerini yeniden şekillendirmeyi hedeflemektedir.
Adana Anlaşması’nın genişletilmesi, kuzey Suriye’deki askeri ve stratejik dengelerin belirlenmesinde kritik bir rol oynuyor.
