BM’nin İran’a Yönelik Yaptırımları Yeniden Yürürlüğe Giriyor

Birleşmiş Milletler’in İran’ın nükleer programı nedeniyle uyguladığı yaptırımlar bu akşam yeniden devreye girecek. Son dakikada bir diplomatik uzlaşı sağlanmadığı sürece, Avrupa üçlüsü (Birleşik Krallık, Fransa, Almanya) tarafından 2015 Nükleer Anlaşması’nda yer alan “snapback” mekanizmasının işletilmesiyle karar yürürlüğe girecek. Avrupa ülkeleri, Tahran’ı yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı.

Yaptırımların kapsamı

Nükleer ya da balistik füze programıyla doğrudan veya dolaylı bağlantılı şirket, kuruluş ve kişilerin hedef alınması.

İran’a konvansiyonel silah satışının ve transferinin yasaklanması.

Nükleer ve füze teknolojisiyle ilgili parça ve ekipmanların ithalat, ihracat ve transferine yasak getirilmesi.

Yaptırımla bağlantılı kişi ve kurumların mal varlıklarının dondurulması, ilgili kişilere seyahat yasağı uygulanması.

İran’ın nükleer ya da füze programlarını destekleyebilecek finansal ve bankacılık imkânlarına erişiminin kısıtlanması.

Yaptırımları ihlal eden kişi veya kurumların küresel ölçekte mal varlıklarının dondurulması.

Avrupa’nın ek adımları

BM yaptırımlarına paralel olarak Avrupa Birliği de ayrıca tedbirler alabilir. Ancak bunun için üye ülkelerin kendi ulusal yasaları üzerinden karar alması gerekiyor.

Tahran ve uluslararası tepkiler

İran, baskılara boyun eğmeyeceğini açıklarken, yetkililer yaptırımların ekonomiye etkisinin sınırlı olacağını savundu. Rusya ve Çin ise kararı sert bir dille eleştirdi ve uygulamanın küresel ölçekte ne kadar bağlayıcı olacağına dair soru işaretleri oluştu.

Uluslararası İran Araştırmaları Enstitüsü’nden (Université de la Sorbonne bağlantılı) araştırmacı Clément Therme, yaptırımların İran’ı tamamen kuşatmayacağını ancak maliyetleri artıracağını belirtti. Özellikle deniz taşımacılığı ve tedarik sektörlerinde ciddi mali baskıların ortaya çıkacağına dikkat çekti.