Salek ji hilweşîna rejîma Sûriyê ya berê û guherîna nexşeya kontrola Leşkerî li welêt

Salek ji hilweşîna rejîma berê ya Sûriyê piştî şerên di dawiya Mijdara 2024an de dest pê kirin derbas bû. Van şeran hevsengiya hêzê li Sûriyê guherand, bû sedema ku Heyet Tehrîr el-Şam û komên din ên başûr deverên berfireh bigirin destê xwe, heta bigihêjin Şamê. Dema ku Hêzên Sûriya Demokratîk (QSD) li bakurê rojhilat bi hewldanên berfirehkirina Tirkiyê re rû bi rû man, Îsraîlê êrîşên hewayî yên berfireh li ser cihên leşkerî yên Sûriyê û Îranê pêk anîn, di nav nebûna saziyek leşkerî ya yekgirtî ya Sûriyê piştî hilweşîna rejîmê.
Destpêka operasyonan û kêmbûna bandora hevalbendên rejîmê
Operasyonên bi navê “Operasyona Astengkirina Êrîşê” hatine binavkirin, di 27ê Mijdara 2024an de, li hember paşxaneya aloziyên herêmî, di nav de şerê li Xeza û zêdebûna di navbera Îsraîl û Hizbullah de, dest pê kirin. Tevî hebûna leşkerî ya girîng a Îran û Hizbullah li Sûriyê di salên berê de, çarenûsa van hêzan piştî hilweşîna rejîmê ne diyar ma.
Raporên berê texmîn dikirin ku hejmara hêzên Îran piştgiriyê dide wan li Sûriyê di lûtkeya xwe de di navbera 20,000 û 30,000 şervanan de ye, ji endamên Pasdarên Şoreşa Îslamî , komên hevalbend û Hizbullah pêk tê.
Pêşveçûna bilez û hilweşîna Lezgîn a rejîma berê
Operasyon li gundewarê rojavayê Helebê dest pê kir, di nav 48 demjimêran de, hêzên êrîşkar karîn deverên berfireh li gundewarên Heleb û Îdlibê bigirin destê xwe, berî ku di destpêka Kanûnê de kontrolê li ser bajarê Helebê saz bikin. Piştre rejîma berê ber bi Hemayê vekişiya, di 5ê heman mehê de ket destê wan, hebûna xwe bi Şam, Hums û hin beşên Dera û Qunêtra ve sînordar kir.
Rola komên başûr û ketina Şamê
Li başûr, komên herêmî yên li Dera, bi serokatiya Ehmed el-Ewda, seferber bûn û karîn kontrola parêzgehê û gundewarê wê yê derdora wê bigirin destê xwe, ev yek bi vekişîna hêzên rejîma berê re hemdem bû. Di heman demê de, êrîşên Heyet Tehrîr el-Şam hêzên rejîmê neçar kirin ku ji Humsê vekişin. Tevî hewldanên herêmî yên ji bo rawestandina pêşveçûna leşkerî bi rêya danûstandinên Astana, êrîşkaran pêşveçûna xwe ya ber bi paytextê ve domandin.
Di 8ê Kanûnê 2024an de, hêzên êrîşkar ketina xwe ya Şamê ragihandin, di heman demê de Serokê berê Beşar el-Esed ber bi Moskowê ve çû.
Bilindbûna rageşiyê li bakur di navbera Tirkiyê û Hêzên Sûriya Demokratîk de
Komên ji aliyê Tirkiyê ve tên piştgirîkirin, hewl dan ku li bakur pêşve biçin û ji hilweşîna rejîmê sûd werbigirin. Lê belê, Hêzên Sûriya Demokratîk (QSD) êrîşên li ser Minbicê yên ku di 27ê Mijdarê de dest pê kiribûn, paşve xistin. Di 11ê Kanûnê de, agirbestek bi navbeynkariya Amerîka hate ragihandin. Tevî vê yekê, pevçûnên carinan bê guhertinên girîng li nexşeya kontrolê berdewam kirin.
Di heman demê de, QSD deverên li gundewarên Dêra Zorê, El Bûkemal, El Meyadîn û hin beşên gundewarên Reqa bi dest xist, berî ku piştî ku hêzên Heyet Tehrîr El Şam (HTŞ) gihîştin derdora wan deveran, neçar bimînin ku vegerin cihên xwe yên berê.
Îsraîl cebilxaneya leşkerî ya Sûriyê dike armanc
Dema hilweşîna rejîmê, di 11ê Kanûna Pêşîn a 2024an de, Îsraîl operasyoneke hewayî da destpêkirin ku wekî mezintirîn operasyonên salên şer dihatin binavkirin, hedefgirtina cihên leşkerî, depoyên çekan û balafirgehan. Texmînên medya nîşan didin ku zêdetirî 120 cih, 8 balafirgeh û baregehên hewayî, ji bilî depoyên mûşekan ên hêzên ji aliyê Îranê ve têne piştgirîkirin, hatine hilweşandin, di nav raporên vekişîn an mirina bi hezaran şervanên alîgirên Tehranê de.
Nebûna saziyeke leşkerî ya Sûrî û veguhertin li başûr
Salek piştî bûyeran, piştî biryara Heyet Tehrîr el-Şam a ji bo hilweşandina artêş û dezgehên ewlehiyê, hîn jî saziyeke leşkerî ya yekgirtî ya Sûrî nehatiye avakirin. Kom û aliyên çekdar ên cûrbecûr rewşa leşkerî ya welêt kontrol dikin.
Li başûr, Îsraîl hebûna xwe ya leşkerî ji herêmên veqetînê yên 1974an wêdetir berfireh kiriye û li gorî raporan, hewl dide herêmeke tampon ava bike ku parêzgehên Qunêtra, Siwêda û Derayê, ji bilî hin beşên gundewarên başûrê Şamê, û heta deverên nêzîkî paytextê bigire nav xwe.



