Çalakvanekî siyasî: Nebûna şert û mercên vegera ewle vegera koçberên Efrînî asteng dike

Çalakvanê siyasî û mafên mirovan Cibrayîl Mistefa diyar kir ku vegera koçberên Efrînî ên bi zorê koçber bûne bo herêma wan, tevî pêşketinên siyasî yên piştî hilweşîna rejîma Beas di 8ê Kanûna Pêşîn a 2024an de, hîn jî mijarek tevlihev e. Wî rave kir ku ev mijar hem ji bo Hikûmeta Veguhêz ya Sûriyê û hem jî ji bo Rêveberiya Xweser dibe sedema dijwariyekê.

Mistefa destnîşan kir ku raporên mafên mirovan binpêkirinên cidî yên ku di salên dawî de li dijî niştecihên Efrînê hatine kirin, bi tewanbariya li dijî çend komên çekdar, belge kirine. Wî tekez kir ku hebûna berdewam a van koman, ji bilî bandora ewlehiyê ya berdewam a Tirkiyê, rê li ber pêkanîna şertên “vegerek ewle” li gorî pîvanên navneteweyî digire.

Wî zêde kir ku hin niştecihên ku ji herêma Şahba vegeriyane hîn nekarîne milkên xwe vegerînin. Wî tekez kir ku pêwîst e tedbîrên qanûnî yên zelal werin girtin da ku mafên wan werin garantî kirin, di nav de pabendbûna bi şertên rêkeftina 10ê Adarê ya di navbera Hikûmeta Veguhêz û serokatiya leşkerî ya Hêzên Sûriya Demokratîk de ku vegera hemî koçberan destnîşan dike.

Mistefa pêkanîna rêkeftinê wek gaveke girîng ber bi avakirina pergaleke nû ya Sûriyê ve li ser bingeha demokrasî, pirrengî û nenavendîbûnê nirxand. Lê belê, wî diyar kir ku hikûmeta veguhêz “cidiyet nîşan nedaye” di pêkanîna bendên wê de an jî di mijûlbûna bi komên ku Efrînê kontrol dikin de.

Wî destnîşan kir ku koçberên Efrînê bi salan koçberiya bi darê zorê û xirabûna şert û mercên jiyanê yên pê re derbas kirine, di heman demê de yên ku vedigerin bi pirsgirêkên têkildarî binpêkirinên berê yên wekî desteserkirina milkê re rû bi rû dimînin.

Mistefa tekez kir ku pêwîst e parastina destûrî û yasayî ji bo koçberên li Efrîn, Serê Kaniyê, Girê Spî û Şahba were peyda kirin, ji bilî derxistina komên çekdar ji van deveran wekî qonaxek veguhêz ji bo garantîkirina ewlehî û aramiyê.

Wî hişyarî da ku vegera takekesî ya koçberan dikare wan bixe xetereyê û rastiyên heyî yên li ser erdê xurt bike, îdia kir ku kontrola bi bandor li Efrînê di destê hêzên ewlehiyê yên Tirkiyê de dimîne.

Ew dibîne ku rêgirtina berdewam a vegera niştecihên Kurd bo deverên wan ji ber nebûna rêkeftinên siyasî yên navneteweyî û herêmî yên derbarê meseleya Sûriyê de ye, destnîşan kir ku çarenûsa deverên nakok, di nav de Efrîn, Serê Kaniyê û Girê Spî, hîn jî bi rêkeftinên ku hîn nehatine çareserkirin ve girêdayî ye.